İstanbul Depremi Ne Zaman Olacak? Olasılıklar ve Uzman Görüşleri

"İstanbul depremi ne zaman olacak?" Türkiye'de en çok aranan deprem sorusu. Bu sayfa soruyu iki parçaya ayırıyor: bilim neyi biliyor, neyi bilmiyor. Bilinenleri yayın yılı, yöntemi ve kaynağıyla birlikte veriyoruz; çünkü "yüzde 60" gibi bir sayı, hangi döneme ve hangi büyüklüğe ait olduğu söylenmeden anlamsız.

Neden kimse tarih veremiyor?

Fayların ne kadar gerilim biriktirdiği yaklaşık olarak ölçülebilir: GPS istasyonları levhaların yılda kaç milimetre kaydığını, tarihî kayıtlar fayın en son ne zaman kırıldığını gösterir. Ama bir fayın tam olarak hangi gün, hangi gerilim düzeyinde kırılacağını belirleyen bir yöntem yok. Yer kabuğunun içindeki sürtünme, kayaç yapısı ve komşu fayların etkisi her depremde farklıdır.

Bu yüzden bilim insanları tahmin değil olasılık hesabı yapar: "Önümüzdeki 30 yılda bu büyüklükte bir depremin olma olasılığı şu kadardır." Belirli bir gün ya da ay veren kişiler bilimsel bir yöntem kullanmaz; bu konuyu deprem tahmini yapanlar haklı mı yazısında ayrıntılı ele alıyoruz.

Olasılık çalışmaları ne diyor?

1999 Gölcük depreminden sonra Marmara için yapılan en çok atıf alan olasılık çalışmaları aşağıda. Sonuçlar, yayın yılına, hesaplanan döneme ve kullanılan modele göre farklılaşıyor; hepsi aynı yöne işaret ediyor.

Zamandan bağımsız (Poisson) model, fayın en son ne zaman kırıldığını dikkate almaz; zamana bağlı model ise kırılmadan geçen sürenin olasılığı artırdığını varsayar. Kaynaklar sayfa sonunda.

2000'deki %62 rakamı, 2000–2010 dönemi deprem olmadan geçtiği için bugün aynı şekilde kullanılamaz. Daha yeni çalışmalar farklı varsayımlarla %35–47 aralığında sonuç veriyor. Önemli olan, hiçbir çalışmanın riskin geçtiğini ya da azaldığını söylememesi.

Hangi fay, ne büyüklükte?

Kuzey Anadolu Fayı'nın kuzey kolu Marmara Denizi'ni doğu-batı yönünde, birkaç parçaya (segmente) ayrılarak geçer. İzmit Körfezi'ndeki parça 1999'da, Saros–Gaziköy (Ganos) tarafındaki parça 1912 Mürefte depreminde kırıldı. Arada kalan ve İstanbul'a en yakın bölüm, en son 1766 depremleriyle kırıldığı düşünülen Kumburgaz ve Orta Marmara parçalarıdır.

• Kumburgaz segmenti: Silivri ile Büyükçekmece açıkları arasında, İstanbul kıyısına en yakın parça. AFAD'a göre 23 Nisan 2025'teki Mw 6,2 deprem yaklaşık 40 km uzunluğundaki bu segment üzerinde oldu. 23 Nisan 2025 depremi
• Adalar ve Çınarcık bölümü: Prens Adaları'nın güneyinden Çınarcık Çukuru'na uzanır. 1963'teki Mw 6,2 Çınarcık depremi bu bölgede oldu.
• Orta Marmara Çukuru: Tekirdağ ile Kumburgaz arasında kalan bölüm. Büyük bir depremin hangi parçaları birlikte kıracağı tartışmalıdır.

Senaryo çalışmaları bu parçaların birlikte kırılmasını varsayarak 7,2 ile 7,6 arasında büyüklükler kullanır. İstanbul Büyükşehir Belediyesi'nin 39 ilçe için yaptığı kayıp tahminleri Mw 7,5 büyüklüğünde bir senaryo depreme dayanır. İlçe ilçe sonuçları riskli ilçeler sayfasında bulabilirsiniz.

23 Nisan 2025 depremi bir şeyi değiştirdi mi?

23 Nisan 2025'te Silivri açıklarında olan Mw 6,2 deprem, Kumburgaz segmentinin bir bölümünü kırdı. Bu depremin büyük depremin enerjisini "boşalttığı" ya da tersine büyük depremi "yaklaştırdığı" yönündeki iddialar kesinlik taşımaz:

• Deprem büyüklüğündeki her 1 birimlik artış yaklaşık 32 kat daha fazla enerji demektir. Bir 6,2 depremi, 7,5 büyüklüğündeki bir depremin enerjisinin yalnızca yaklaşık 90'da birini açığa çıkarır. Hesabı enerji karşılaştırma aracıyla kendiniz yapabilirsiniz.
• Bir depremin komşu fay parçalarındaki gerilimi artırması mümkündür ve bilimsel olarak incelenir; ancak bu, büyük depremin tarihini belirlemeye yetmez.

Uzmanlar arasında görüş farkı da sürüyor. Prof. Dr. Şener Üşümezsoy, Ekim 2025'teki bir açıklamasında 23 Nisan depreminin Kumburgaz'daki senaryonun yarısını gerçekleştirdiğini ve İstanbul için büyük bir risk görmediğini söyledi. Prof. Dr. Naci Görür ise aynı haberde fayın aktif olduğunu ve beklenen Marmara depreminin "maalesef olacağını" belirtti. Çoğu yer bilimcinin ortak görüşü, Marmara'da 7 ve üzeri bir depremin beklendiği, zamanının ise bilinemediğidir.

Tarih değil, hazırlık

Olasılık rakamları bir geri sayım değil. Yüzde 50'lik bir 30 yıllık olasılık, depremin yarın da 25 yıl sonra da olabileceği anlamına gelir. Bu belirsizlik karşısında yapılabilecek ve sonucu değiştiren şeyler bellidir:

1. Binanızı öğrenin. Yapım yılı ve hangi deprem yönetmeliğine göre yapıldığı ilk ipucudur. Bina yaşı ve yönetmelik aracı, ardından binam depreme dayanıklı mı rehberi.
2. Evi sabitleyin. Dolap, kitaplık ve ağır eşyaları duvara sabitlemek deprem anındaki yaralanmaların önemli bir kısmını önler. Deprem öncesi yapılması gerekenler
3. Çantanızı hazırlayın. Deprem çantası kontrol listesi
4. Planınızı yapın. Ailece buluşma yeri ve toplanma alanınızı bugünden belirleyin.
5. Deprem anını bilin. Çök, kapan, tutun.

Sık sorulan sorular

İstanbul depremi bu yıl olacak mı?

Bilinmiyor. Hiçbir bilimsel kurum belirli bir yıl için tahmin yapmıyor. "Şu yıl olacak" diyen kaynaklar bilimsel bir dayanağa sahip değildir.

İstanbul depremi kaç büyüklüğünde olacak?

Senaryo çalışmaları, Marmara'daki fay parçalarının birlikte kırılması durumunda 7,2–7,6 arasında bir büyüklük öngörüyor. İBB'nin kayıp tahminleri Mw 7,5 senaryosunu kullanıyor. Daha küçük parçaların ayrı ayrı kırılması durumunda 6 ile 7 arasında depremler de mümkün.

İstanbul'da büyük deprem olacak mı?

Yer bilimcilerin büyük çoğunluğuna göre evet; Marmara Denizi'ndeki fay parçaları uzun süredir kırılmadı ve gerilim biriktiriyor. Tartışılan şey depremin olup olmayacağı değil, büyüklüğü ve hangi parçaları kıracağıdır.

İstanbul'da en son ne zaman deprem oldu?

İstanbul'da geniş çapta hissedilen en son büyük deprem 23 Nisan 2025'te Silivri açıklarında olan Mw 6,2 depremdir. Daha küçük depremler Marmara'da neredeyse her gün kaydedilir; güncel liste için son depremler sayfasına bakabilirsiniz.